Türkiye Yazarlar Birliği Kayseri Şubesi tarafından düzenlenen “Enderun Mektebi” Programında bu hafta “İklim Değişikliği ve Su Kaynaklarımız” konulu buluşma gerçekleştirildi. Konu ile ilgili sunumu Jeoloji Mühendisi Adnan Evsen gerçekleştirdi.
Programın açılış konuşmasını TYB Kayseri Şube Başkanı Vedat Önal’ın yaptığı programda, Enderun Mektebi programının bu sezonki son toplantısı olduğunu dile getirdi. Başkan Önal, gelecek dönemlerde de farklı konu ve konuklar ile programlarına devam edeceklerini dile getirdi. Daha sonra sözü programın sunumunu gerçekleştirecek olan Jeoloji Mühendisi Adnan Evsen’e bıraktı.
Programa katılmaktan memnuniyet duyduğunu dile getiren Adnan Evsen, iklim değişikliği ve su kaynaklarımız konulu sunumu gerçekleştirdi.
Sözlerine suyun kökeni ve özellikleri ile başlayan Adnan Evsen; su ile ilgili sadece dünya üzerinde bulunan, tüm canlılara hayat veren, kokusuz ve tatsız kimyasal bir bileşik olduğunu, doğada; katı, sıvı ve gaz hâllerinde bulunduğunu, oksijen yakıcı, hidrojen ise yanıcı olduğunu, her ikisinin birleşerek söndürücü özellik kazandığını ve evrende hiçbir şekilde alternatifinin olmadığını dile getirdi.
Evsen; su oluşturan hidrolojik çevrimden başlayarak, Dünya üzerindeki tatlı ve tuzlu su potansiyelleri hakkında bilgiler sundu. Dünya üzerinde bulunan su kaynaklarının sadece %2.5’nin tatlı su kaynağı olduğunu, bu miktarın ise % 68,7’sinin buzul şeklinde olduğunu, %30.10’nun ise yeraltı suyu olarak bulunduğunu dile getirdi. Ülkemizin 94 milyar metreküp yüzey suyunun, 18 milyar metreküp ise yeraltı suyunun bulunduğunu, toplamda 112 milyar metreküp su kaynağımızın olduğunu ifade eden Evsen; 1927 yılında 13 milyon nüfusumuz ile ‘Su Zengini’ olduğumuzu, artan nüfusla birlikte 2026 yılında kişi başı 1300 metreküp su ile su stresi yaşadığımızı ifade etti. Artan nüfus, sanayi, teknoloji, kentleşme ve aşırı tüketimin su kaynaklarımız üzerine risk oluşturduğunu dile getiren Evsen, su tüketimi konusunda çok daha dikkatli olmamız gerektiğini anlattı.
Dünyamızın 4,6 milyar yıl önce yaratıldığını, günümüzden 700 milyon yıl önceki Dünyanın yapısı hakkında ‘Kartopu Dünya’ şeklinde tanımlandığı, Kartopu Dünya’nın 4 ila 30 milyon yıl devam ettiğini, bu durumda Kutuplardaki sıcaklığın eksi 130 derece olduğunu, Ekvatorda ise sıfır derece olduğunu, Dünya üzerine 3 km kalınlığında kar ve buz örtüsü olduğunu ve minimum düzeyde canlı olduğunu da belirtti.
Dünyamızın son beş yüz milyon yıl içerisinde beş defa ‘Yokoluş’ yaşadığını, en büyük ‘Yokoluş’un günümüzden 250 milyon yıl önce gerçekleştiğini, son ‘Yokoluş’un ise günümüzden 65 milyon yıl önce gerçekleştiğini ifade etti.
Dünyanın yaşadığı jeolojik olaylar hakkında da bilgi veren Evsen, günümüzden bir milyon yıl önce Ege Denizi diye bir denizin olmadığını, Türkiye ile Yunanistan’ın kara ulaşımı ile birbirine bağlandığını, Akdeniz ve Karadeniz’in daha küçük bir deniz olduğunu, Adriyatik Denizi’nin de çok küçük bir yer kapladığını, Kuzey Afrika ülkelerinden İspanya ve Portekiz’e yürüyerek gidilebildiğini de belirtti.
Su kaynaklarımız üzerine risk oluşturan Dünyanın ısınması ve soğuması hakkında da bilgi veren Evsen, kömür, petrol, doğalgaz gibi fosil yakıtların keşfi ve sanayide kullanılmaya başlaması ile 1850’li yıllarda sanayi devriminin başladığını dile getirdi. Sanayi devriminden bugüne kadar Dünyanın yaklaşık 1,5 derece ısındığını, bu ısınmanın sera gazı yayılımına sebebiyet verdiğini, ısınmanın durdurulmaması halinde 2100 yılında 6 dereceye kadar ısınma olabileceğini, toplam yağışlarda % 40 oranına kadar yağış azalması olabileceğini de gündeme taşıdı.
Ulusal ve Uluslararası çabalar neticesinde oluşturulan yasal işlemler hakkında da bilgi veren Evsen Türkiye’nin 2016 yılında Paris İklim Anlaşmasını imzaladığını, 2030 yılına kadar karbon salınımını % 30 oranına düşürmeyi, 2050 yılına kadar da karbon salınımını sıfırlayacağını beyan ettiğini hatırlattı.
Paris İklim Anlaşması gereği kurumların ve bireylerin neler yapacağı hakkında da bilgi veren Evsen, su tüketimi konusunda cimri olmamız gerektiğini, içme suyu kalitesindeki sularımızın havuz, peyzaj ve şelale yapımında kullanılmaması gerektiğini de dile getirdi.
Dijital şirketlerin kullandığı su miktarının ne kadar astronomik ve yüksek düzeyde olduğuna da dikkat çeken Evsen, Google adlı şirketin 2024 yılında 22,7 milyar litre su tükettiğini, bu rakamın Kayseri halkının yaklaşık yarısının içme, kullanma suyuna denk geldiğine dikkat çekti. Evsen; yapay zeka kuruluşlarının da 2025 yılında 765 milyar litre su tükettiklerini, bu rakamın ise 21 milyon kişinin içme, kullanma suyuna eşit sayılacağını ifade etti. Toplantı karşılıklı soru cevap şeklinde tamamlandı.
